۶مه ۲۰۲۵ - محققان دانشگاه اکستر، با بودجه شورای تحقیقات پزشکی، ولکام و مرکز تحقیقات زیست ‌پزشکی اکستر NIHR و با حمایت انجمن دیابت بریتانیا، ابزاری را برای شناسایی مؤثرترین داروهای کاهش‌ دهنده قند خون برای افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ توسعه داده ‌اند. با پیش‌بینی اینکه کدام دارو منجر به بیشترین کاهش در سطح قند خون می ‌شود، این ابزار کاربرپسند می ‌تواند با فشردن یک دکمه، راه را برای سلامت بهتر میلیون ‌ها نفر هموار کند.

مدیریت دقیق سطح قند خون برای کاهش خطر عوارض جدی دیابت ضروری است. با این حال، حفظ سطح قند خون در محدوده ایمن می ‌تواند چالش برانگیز باشد، زیرا تنها حدود یک سوم از افراد مبتلا به دیابت نوع 2 به اهداف تعیین شده دست می ‌یابند. با توجه به عوارض ناشی از دیابت که جان انسان‌ ها را می گیرد و سالانه 6.2 میلیارد پوند برای سیستم مراقبت‌های بهداشتی بریتانیا هزینه دارد، نیاز مبرمی به رویکردهای جدید برای بهبود مدیریت قند خون وجود دارد.تنها در انگلستان، بیش از سه میلیون نفر مبتلا به دیابت نوع 2 از داروهای کاهنده گلوکز برای مدیریت بیماری خود استفاده می کنند.

در حالی که متفورمین رایج ‌ترین درمان اولیه است، پنج نوع اصلی دیگر از داروهای کاهنده قند خون نیز در دسترس هستند. با این حال، اثربخشی آنها از فردی به فرد دیگر بسیار متفاوت است و تاکنون امکان تعیین بهترین درمان کاهنده ی قند خون برای هر بیمار وجود نداشته است.

این ابزار جدید برای مقابله با چالش انتخاب دارو پس از متفورمین ایجاد شده است. این ابزار با استفاده از داده‌ های یک میلیون نفر مبتلا به دیابت نوع 2 در بریتانیا، پیوند دادن سوابق پزشک عمومی و بیمارستان، توسعه داده شد و در آزمایشات دقت آن با داده‌ های حاصل از آزمایش ‌های بالینی تأیید گردید. این تحقیق نشان داد که تنها ۱۸٪ از افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ در بریتانیا با مؤثرترین داروی کاهنده قند خون برای خود درمان شده ‌اند.

این مدل‌ سازی نشان داد که شروع مصرف داروی توصیه ‌شده توسط ابزار جدید می ‌تواند منجر به کاهش قابل توجه سطح قند خون (HbA1c) در یک سال، به طور متوسط ​​حدود ۵ میلی ‌مول بر مول(تقریباً معادل 0.46 درصد) شود. نکته مهم این است که این بهبود در سطح قند خون می ‌تواند تقریباً زمان لازم برای شروع مصرف داروهای بیشتر دیابت را دو برابر کند. همچنین پیش ‌بینی شده است که استفاده از این ابزار، خطرات ابتلا به عوارض جدی دیابت در درازمدت از جمله حملات قلبی، سکته مغزی و بیماری کلیوی را کاهش دهد.

این ابزار با استفاده از اطلاعات بالینی جمع ‌آوری ‌شده ی روتین، یک راه‌ حل کم‌ هزینه، کاربردی و بی درنگ قابل استفاده را ارائه می ‌دهد که می‌ تواند درمان دیابت نوع ۲ را متحول کند. برای میلیون ‌ها فرد مبتلا به دیابت نوع ۲، استفاده از آن تضمین می ‌کند که بهترین درمان را برای کمک به حفظ قند خون خود در محدوده هدف و به حداقل رساندن خطر ابتلا به عوارض محدود کننده زندگی دریافت می ‌کنند.

دیو پامفری، ۶۷ ساله، اهل همپشایر، ۲۷ سال پیش به دیابت نوع ۲ مبتلا شد. به دیو گفته شد که برای مدیریت سطح قند خون و کمک به کاهش خطر عوارض به دارو نیاز دارد.او توضیح داد که چشم ‌انداز مصرف دارو، احتمالاً بصورت مادام ‌العمر، همراه با تهدید ناشی از عوارض دیابت، نگران‌ کننده بود. اما با مشاهده ی تأثیر عوارض دیابت بر سلامتی بستگانم که آنها نیز دیابت نوع ۲ داشتند، حاضر بودم هر چیزی را امتحان کنم.

او افزود: «در طول سال‌ ها، تغییرات زیادی در داروهایم تجربه کرده‌ ام تا سطح قند خونم را در محدوده مناسب نگه دارم. دریافت مناسب ‌ترین درمان در اسرع وقت و کاهش دفعات امتحان کردن داروهای مختلف می‌ تواند تأثیر زیادی بر سلامت فرد داشته باشد».

عملکرد این ابزار در بخش بالینی هم اکنون در ۲۲۵۰۰ بیمار مبتلا به دیابت نوع ۲ در سراسر اسکاتلند در حال ارزیابی است که این امر باعث گسترش آن در سراسر بریتانیا و جهان خواهد شد و دوران جدیدی از درمان شخصی ‌سازی ‌شده را برای افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ فراهم می ‌کند.

دکتر جان دنیس، دانشیار دانشگاه اکستر که رهبری این مطالعه را بر عهده داشت، گفت: «ما یک رویکرد شخصی ‌سازی ‌شده کاملاً جدید برای درمان دیابت ایجاد کرده‌ ایم که می ‌تواند برای همه افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ در بریتانیا و سراسر جهان مفید باشد. برای اولین بار، مدل ما به پزشکان اجازه می‌ دهد تا به سرعت بهترین درمان را برای مدیریت سطح قند خون افراد مبتلا به دیابت نوع 2 شناسایی کنند تا بتوانند خطر عوارض دیابت را برای این افراد کاهش دهند. این یک پیشرفت بزرگ در رویکرد فعلی برای انتخاب داروهای دیابت است».

پروفسور اندرو هاترسلی از دانشگاه اکستر، افزود: «از همه مهم ‌تر، مدل ما می ‌تواند بلافاصله و بدون هیچ هزینه اضافی در مراقبت ‌های بالینی پیاده ‌سازی شود. این به این دلیل است که از معیارهای ساده ‌ای مانند جنسیت، وزن و آزمایش‌ های خون استاندارد که به طور معمول انجام می ‌شوند، استفاده می ‌کند. ما امیدواریم که بتوانیم این مدل را به سرعت عرضه کنیم تا برای کمک به افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ در بریتانیا و سایر نقاط جهان در دسترس قرار گیرد».

منبع:

https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/innovative-tool-may-predict-best-glucose-lowering-drugs-for-type-2-diabetes-lancet-147031